Al 40 jaar wordt wegverkeerslawaai berekend. Is het stiller geworden op de weg?
Mark Bakermans, DGMR, in opdracht van RIVM

Sinds de Wet geluidhinder (1979) is er behoefte aan een methode om wegverkeerslawaai te berekenen. Is het, na ruim 40 jaar, ook stiller geworden op de weg?

NEE, het is niet stiller geworden op de weg. Dat komt vooral omdat in die periode het aantal personenauto’s op de Nederlandse wegen explosief gestegen is (in 1980 waren er in totaal 4.2 miljoen personenauto’s en op 1 januari 2022 waren dit er 8.9 miljoen). De vraag is dan ook of de auto’s zelf wèl stiller zijn geworden?

Om daar achter te komen moeten we eerst wat dieper in de geluidemissie van een auto duiken.

Voor een gemiddelde (brandstof) personenauto zijn er 2 geluidsbronnen: de motor/versnellingsbak/uitlaatsysteem en de banden. Bij hogere snelheden wordt het bandengeluid dominanter dan het motorgeluid. Immers, door op te schakelen verlaag je het motortoerental, maar de omwentelingssnelheid van de banden wordt groter.

De geluidsmetingen die in de jaren 80 zijn gedaan, zijn in 2021 opnieuw uitgevoerd. Daarvoor is gezocht naar locaties met dezelfde testeigenschappen als destijds: het type weg, het soort asfalt, de gemiddelde bezetting en de geschiktheid om te meten.

In totaal zijn op 14 locaties in Nederland de geluidsemissie van ca. 2000 personenauto’s, en 800 zware en middelzware voertuigen gemeten. De resultaten daarvan kunnen worden afgezet tegen de snelheid van het voertuig. Als die gegevens in een grafiek naast de resultaten uit 1980 weergegeven worden (fig.) vallen 2 dingen op.

De geluidsproductie bij een lagere snelheid is minder geworden, terwijl deze bij een hogere snelheid juist meer geworden is. Per saldo is de geluidsproductie dus dezelfde gebleven!

Een mogelijke verklaring voor de afname van het geluid bij een lagere snelheid is de verbeterde motortechniek. Sterkere motoren maken bij lagere snelheden minder lawaai, en het bandenlawaai is daar niet bepalende factor.

Dat verklaart ook de toegenomen emissie bij hogere snelheden. De banden zijn dan meer bepalend voor de geluidsproductie, en die zijn aanmerkelijk breder dan de banden van 40 jaar geleden.

Het kan interessant zijn om de een dergelijke meting nog eens te doen met uitsluitend elektrische auto’s. Bovenstaande in aanmerking genomen zal dat betekenen dat de invloed van het motorgeluid wegvalt omdat alleen de banden geluid produceren. Banden produceren bij een lagere snelheid minder geluid, maar elektrische auto’s zijn veel zwaarder, waardoor bredere banden nodig zijn die dus meer geluid produceren. Waarschijnlijk zal het geluid per saldo nauwelijks afnemen. Bij hogere snelheden zal de geluidsproductie sneller toenemen, de curve wordt naar verwachting dus steiler.

Bron: https://dgmr.nl/kennis/publicaties/is-de-auto-stiller-geworden/

Mark Bakermans is senior geluidsadviseur bij adviesbureau DGMR.