Een logische vraag. Gemeenten, provincies en andere opdrachtgevers kijken steeds vaker naar mogelijkheden om infrastructuur natuurinclusief in te richten. Maar hoe combineer je dat met een geluidsscherm, waarvan de belangrijkste functie juist is om geluid tegen te houden? Zorgt een opening in het scherm niet direct voor verlies van geluidsreductie?

Het antwoord is genuanceerd: ja, geluidsschermen kunnen bijdragen aan biodiversiteit zonder hun geluidwerende functie te verliezen, mits hier in het ontwerp goed rekening mee wordt gehouden.

Biodiversiteit krijgt een steeds belangrijkere rol

Bij de inrichting van de openbare ruimte wordt tegenwoordig niet alleen gekeken naar veiligheid, duurzaamheid en leefbaarheid. Ook biodiversiteit speelt een steeds grotere rol. Dieren moeten zich kunnen blijven verplaatsen tussen leefgebieden en natuurlijke migratieroutes mogen zo min mogelijk worden verstoord.

Geluidsschermen kunnen daarbij zowel een uitdaging als een kans vormen. Enerzijds vormen ze een fysieke afscheiding in het landschap. Anderzijds kunnen ze juist onderdeel worden van een bredere natuurinclusieve oplossing.

Een opening in een geluidsscherm: goed idee?

Een geluidsscherm werkt doordat het de directe geluidslijn tussen bron en ontvanger onderbreekt. Vanuit dat principe lijkt elke opening in een scherm ongewenst. Toch hoeft een faunavoorziening niet automatisch te betekenen dat de geluidwerende functie sterk afneemt. Dat hangt vooral af van de grootte, positie en uitvoering van de doorgang.

Een kleine passage voor amfibieën zoals padden of salamanders heeft in veel situaties slechts een beperkte invloed op de totale geluidreductie van een scherm. Bij grotere openingen ontstaat uiteraard meer risico op geluidlekkage en is maatwerk noodzakelijk.

Daarom wordt bij projecten met specifieke geluidseisen vaak gekozen voor oplossingen waarbij de doorgang onder het scherm wordt gerealiseerd of op een andere slimme manier in het ontwerp wordt geïntegreerd.

Faunapassages als onderdeel van het ontwerp

Voor verschillende diersoorten bestaan verschillende oplossingen. Denk bijvoorbeeld aan:

• passages voor padden, kikkers en salamanders;
• voorzieningen voor egels en kleine zoogdieren;
• otterdoorgangen langs watergangen;
• geleidende voorzieningen die dieren naar een veilige oversteekroute begeleiden.

Het doel is steeds hetzelfde: dieren de mogelijkheid bieden hun natuurlijke route te vervolgen zonder dat de primaire functie van het geluidsscherm verloren gaat.

Praktijkvoorbeeld: ottervoorzieningen in Wolvega

Dat biodiversiteit en geluidsreductie goed samen kunnen gaan, hebben we al in de praktijk toegepast.

Bij een project in Wolvega heeft Greenwall geluidsschermen gerealiseerd waarbij rekening is gehouden met de aanwezigheid van otters. In samenwerking met de ecoloog van de gemeente Weststellingwerf is gekeken hoe de ecologische verbinding voor deze beschermde diersoort behouden kon blijven, zonder afbreuk te doen aan de werking van het geluidsscherm.

Juist dit soort projecten laat zien dat een geluidsscherm meer kan zijn dan alleen een technische voorziening tegen geluid. Door al in een vroeg stadium samen te werken met ecologen, ontwerpers en opdrachtgevers kunnen oplossingen worden ontwikkeld die bijdragen aan zowel leefbaarheid als biodiversiteit.

Groene geluidsschermen bieden extra kansen

Naast specifieke faunavoorzieningen kunnen ook groene geluidsschermen zelf bijdragen aan de biodiversiteit. Begroeiing zorgt voor schuilplaatsen, voedselbronnen en een aantrekkelijkere leefomgeving voor insecten, vogels en kleine zoogdieren.

Daardoor ontstaat een dubbele winst: een stillere omgeving én een groenere openbare ruimte.

De toekomst van natuurinclusieve infrastructuur

De vragen die wij op de Vakbeurs Openbare Ruimte kregen, laten zien dat natuurinclusief ontwerpen steeds meer aandacht krijgt. Terecht. De uitdaging voor de komende jaren is om technische functies en ecologische belangen niet als tegenpolen te zien, maar juist te combineren.

Geluidsschermen hoeven daarbij geen obstakel te zijn. Met de juiste aanpak kunnen zij onderdeel worden van een oplossing waarin geluidsreductie, duurzaamheid en biodiversiteit hand in hand gaan.

Wilt u weten welke mogelijkheden er zijn voor faunavoorzieningen of natuurinclusieve geluidsschermen binnen uw project? Neem gerust contact op met Greenwall. Wij denken graag mee over een oplossing die past bij zowel de omgeving als de gestelde geluidseisen.